{"id":7941,"date":"2023-03-16T15:16:58","date_gmt":"2023-03-16T12:16:58","guid":{"rendered":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/?p=7941"},"modified":"2023-03-16T15:16:58","modified_gmt":"2023-03-16T12:16:58","slug":"su-miktari-tehlikeli-sinirda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/2023\/03\/16\/su-miktari-tehlikeli-sinirda\/","title":{"rendered":"Su Miktar\u0131 Tehlikeli S\u0131n\u0131rda"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">Bu y\u0131l i\u00e7erisinde beklenen ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n normalin d\u0131\u015f\u0131nda seyretmesi ile \u00f6nemli bir g\u00fcndem maddesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u0131kan su sorunu ve kurakl\u0131k ile ilgili Prof. Dr. Mehmet \u00c7akmakc\u0131 \u201cAcil \u00f6nlem al\u0131nmal\u0131\u201d dedi. \u00c7akmakc\u0131 son verilerin i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi konu\u015fmas\u0131nda, \u201cKi\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k su miktar\u0131 da su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 olan 1000 metrek\u00fcpe yakla\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye \u2018y\u00fcksek su stresi alt\u0131nda olan \u00fclkeler\u2019 kategorisinde yer al\u0131yor\u201d diyerek uyar\u0131larda bulundu.<br \/>\n<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">T\u00fcrkiye\u2019de son aylardaki ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 ve barajlarda su doluluk oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi ile birlikte kurakl\u0131k riski yeniden \u00fclke g\u00fcndemine ta\u015f\u0131nd\u0131. Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n beklenen aylarda da mevsim normallerinin d\u0131\u015f\u0131nda seyretmesi sonucu kayg\u0131lar\u0131n git gide artt\u0131\u011f\u0131, baraj doluluk oranlar\u0131n\u0131n ise en aza indi\u011fi s\u00fcre\u00e7le ile ilgili Prof. Dr. Mehmet \u00c7akmakc\u0131 k\u00fcresel \u00e7apta T\u00fcrkiye\u2019nin kurakl\u0131k sorununu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren veriler payla\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">\u201c1000 Metrek\u00fcp olan s\u0131n\u0131ra yakla\u015f\u0131ld\u0131\u201d<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">D\u00fcnya Kaynaklar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan \u00fclkelerdeki su stres da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na dair yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma sonucuna g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcksek su stresi alt\u0131nda \u00fclke olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bunun da artarak devam etti\u011fini ifade eden Prof. Dr. Mehmet \u00c7akmakc\u0131 ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k su miktar\u0131n\u0131n ise su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r olarak kabul edilen 1000 metrek\u00fcpe yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi \u00c7evre M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehmet \u00c7akmakc\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">\u201cE\u011fer ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen toplam y\u0131ll\u0131k su rezerviniz 1700 metrek\u00fcp\u00fcn \u00fcst\u00fcnde ise bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok, bunun alt\u0131nda ise su stresi alt\u0131nda bir \u00fclke oluyorsunuz, 1000 metrek\u00fcp\u00fcn alt\u0131nda ise su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olan bir \u00fclke olarak tarif edilmektedir. \u00dclkemizde t\u00fcketilebilir yer\u00fcst\u00fc ve yeralt\u0131 su potansiyeli y\u0131lda ortalama toplam 112 milyar metrek\u00fcp olup, T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu 2022 y\u0131l\u0131 n\u00fcfus verileri dikkate al\u0131narak ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su miktar\u0131 1323 metrek\u00fcp olarak hesaplanmaktad\u0131r. \u00c7ok ciddi oranda bir azalma s\u00f6z konusudur. Bu azalman\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda 1000 metrek\u00fcp seviyelerine kadar d\u00fc\u015fmesi beklenmektedir. N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 var, end\u00fcstriyel faaliyetlerde art\u0131\u015flar var, tar\u0131msal alanlar\u0131n sulamaya a\u00e7\u0131lan k\u0131s\u0131mlar\u0131nda da art\u0131\u015flar oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla suya olan ihtiya\u00e7 da s\u00fcrekli art\u0131yor. Yeni bir su kayna\u011f\u0131 var m\u0131, yok. Olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de mevcut d\u00f6ng\u00fcy\u00fc \u00e7ok iyi kurgulamak zorunday\u0131z. E\u011fer iyi kurgulamazsak sorunlarla s\u00fcrekli kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131z demektir.\u201d<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">\u201c\u00c7ok ciddi bir kurakl\u0131k ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z\u201d<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">1 Ekim su y\u0131l\u0131 ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ge\u00e7en y\u0131llara oranla \u00e7ok \u00e7ok alt\u0131nda seyretti\u011fini kimi barajlarda ise su kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Prof. Dr. Mehmet \u00c7akmakc\u0131, \u201c2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ya\u011f\u0131\u015flarda s\u00fcrekli bir azalma g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu y\u0131l\u0131n su y\u0131l\u0131 ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren \u00f6zellikle Aral\u0131k, Ocak ve \u015eubat aylar\u0131nda normal ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n \u00e7ok \u00e7ok alt\u0131nda oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebiliriz. Ciddi bir kurakl\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Su temini konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131lar ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bursa\u2019da mesela Nil\u00fcfer Baraj\u0131\u2019nda su kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Do\u011fanc\u0131 Baraj\u0131nda da y\u00fczde 38 civar\u0131nda su oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Yine \u0130stanbul Barajlar\u0131 y\u00fczde 35\u2019ler seviyesinde. Birinci \u00f6nceli\u011fimiz \u015fuanda i\u00e7me suyu i\u00e7in gerekli suyu sa\u011flayabilmek\u201d dedi.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">Ya\u011f\u0131\u015f oranlar\u0131 bu y\u0131l normalin \u00e7ok \u00e7ok alt\u0131nda kald\u0131, acil tedbir almam\u0131z gerekiyor<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00fcresel \u0131s\u0131nmadan en \u00e7ok etkilenecek Akdeniz \u00fclkeleri aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda oldu\u011funu ve bu y\u00fczden ya\u011f\u0131\u015f konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 aktaran Prof. Dr. \u00c7akmakc\u0131, \u201cS\u0131cakl\u0131k rekorlar\u0131 y\u0131ldan y\u0131la art\u0131yor, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmadan hi\u00e7bir \u00fclkenin ka\u00e7ar\u0131 olmayacak ama bundan da en \u00e7ok etkilenecek \u00fclkelerden biri de T\u00fcrkiye\u2019dir. S\u00fcrekli artan bir s\u0131cakl\u0131k s\u00f6z konusu bu y\u00fczden de ya\u011f\u0131\u015f rejimlerinde de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ani ve \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar afetlere yol a\u00e7abilmektedir. Bu \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n biriktirilmesi veya yer alt\u0131na s\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131 da genellikle pek m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r. 2020, 2021 ve 2022 y\u0131l\u0131nda da normallerin \u00fcst\u00fcnde ciddi bir ya\u011f\u0131\u015f ald\u0131k diyemeyiz. K\u0131smen normallerin alt\u0131nda gibiydi. 2023 su y\u0131l\u0131 ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bug\u00fcne kadar ise normallerin \u00e7ok \u00e7ok alt\u0131nday\u0131z. Zaten 2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren barajlardaki doluluk oranlar\u0131m\u0131z da azal\u0131yor. Bu da bizim \u00e7ok acil ivedilikle tedbirler almam\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6steriyor\u201d dedi.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">K\u0131rm\u0131z\u0131 alanlar siyaha d\u00f6nd\u00fc, ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurakl\u0131k ya\u015fan\u0131yor<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">Payla\u015f\u0131lan kurakl\u0131k haritalar\u0131ndan da durumun ne kadar ciddi boyutta oldu\u011funun anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu y\u00fczden de acil planlama yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00c7akmakc\u0131, \u201c2000, 2010, 2021 y\u0131l\u0131 ve \u015fimdiki kurakl\u0131k haritalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da riskli olan koyu renkli k\u0131rm\u0131z\u0131 b\u00f6lgelerin siyaha d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yani daha da tehlikeli boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Meteoroloji \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verilerine g\u00f6re Mersin\u2019den itibaren ba\u015flayarak Konya\u2019y\u0131, Ankara\u2019y\u0131, Bal\u0131kesir\u2019i ve n\u00fcfusun en yo\u011fun oldu\u011fu Marmara B\u00f6lgesi\u2019ni i\u00e7ine alan b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6lge Kas\u0131m 2022-\u015eubat 2023 aras\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurak olarak tan\u0131mlan\u0131yor\u201d dedi.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">Su kaynaklar\u0131 ve kurakl\u0131k i\u00e7in neler yap\u0131labilir; \u201c\u00dclkemiz i\u00e7inde bir su d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olu\u015fturmal\u0131y\u0131z\u201d<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14px;\">Gerek su kaynaklar\u0131 gerekse \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha s\u0131k periyotlarla olmas\u0131 beklenen kurakl\u0131k ad\u0131na \u00f6nlem i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda da tavsiyelerde bulunan \u00c7akmakc\u0131 \u201csu d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne\u201d dikkat \u00e7ekti. Prof. Dr. \u00c7akmakc\u0131, tar\u0131msal sulamada kullan\u0131lan sudan, \u015fehirlerdeki peyzaj alanlar\u0131n\u0131n bile bu tedbirler istikametinde planlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak, \u201cSuyun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 72\u2019sini tar\u0131msal sulamada kullan\u0131yoruz. Bu y\u00fczden acilen su t\u00fcketimi y\u00fcksek olan \u00fcr\u00fcnlerin yerine su t\u00fcketimi daha d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00fcr\u00fcnlerin ekilmesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z. Sulama metodumuzu de\u011fi\u015ftirece\u011fiz. Tar\u0131msal \u00fcretim olmazsa g\u0131da tedarikinde de s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131z. Bunun da \u00e7ok ciddi ekonomik etkileri s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Bir di\u011fer \u00f6nemli nokta da \u015fehirlerimizdeki peyzaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu ilimizde i\u00e7me ve kullanma sular\u0131 ile peyzaj alanlar\u0131 sulanmaktad\u0131r. Yine su t\u00fcketimi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olan peyzaj bitkilerinin tercih edilmesi gerekiyor. Mesela \u00e7im y\u00fcksek miktarda su isteyen bir ye\u015fillik, bunun yerine daha az su isteyen, g\u00f6rselli\u011fi olan ama bak\u0131m\u0131 daha kolay olan peyzajlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 daha uygun olacakt\u0131r. Tedbir a\u00e7\u0131s\u0131ndan asl\u0131nda at\u0131ksular\u0131m\u0131z da \u00e7ok \u00f6nemli bir haz\u0131r su kayna\u011f\u0131d\u0131r. Biz bu at\u0131ksular\u0131 ileri d\u00fczeyde ar\u0131t\u0131p mutlaka ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez kullan\u0131ma sevk etmek zorunday\u0131z. Bunlar\u0131 yaparsak asl\u0131nda \u00fclkemiz i\u00e7inde su d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f oluruz. Bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2001 y\u0131l\u0131nda 274 adet baraj varken bug\u00fcn 968 tane baraj\u0131m\u0131z var. 968 adet baraj, su biriktirme yap\u0131lar\u0131n\u0131n ne kadar artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, asl\u0131nda bizim bu i\u015fin fark\u0131nda oldu\u011fumuzu, tedbirler almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6steren bir olgudur. Fakat sadece bunlar yeterli de\u011fildir\u201d \u015feklinde konu\u015farak s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu y\u0131l i\u00e7erisinde beklenen ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n normalin d\u0131\u015f\u0131nda seyretmesi ile \u00f6nemli bir g\u00fcndem maddesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u0131kan su sorunu ve<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7942,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1,5,7,8],"tags":[],"class_list":["post-7941","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-saglik","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7941"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7941\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarayerelhizmet.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}